گریس خور

گریس خور قطعهٔ کوچکی است که راه ورود گریس به یاتاقان، بوش یا مفصل را باز نگه می‌دارد و هم‌زمان جلوی ورود خاک و آب را می‌گیرد. اگر سایز رزوه یا زاویهٔ آن درست انتخاب نشود، یا گریس به محل نمی‌رسد یا رزوهٔ بدنه خراب می‌شود. در این دسته گریس خورهای راست، کج و نیم‌کج در سایزهای ۶، ۸، ۱۰ و ۱۲ و یک مدل یک‌چهارم اینچ قرار دارد و پایین‌تر توضیح داده‌ایم پیش از خرید چه چیزهایی را بسنجید.

گریس خور چیست و کجا بسته می‌شود؟

گریس خور، که به آن گریس نیپل یا سرِ گریس هم می‌گویند، یک بدنهٔ رزوه‌دار با سوراخ میانی و یک سرِ مخصوص است که سرِ گریس‌پمپ روی آن جا می‌افتد. در مدل‌های رایج یک ساچمه و فنر کوچک داخل سر قرار دارد که مثل سوپاپ یک‌طرفه عمل می‌کند؛ گریس با فشار پمپ وارد می‌شود، اما نه بیرون می‌زند و نه آلودگی راه پیدا می‌کند.

جاهایی که گریس خور بیشتر دیده می‌شود:

• یاتاقان‌های ایستاده و فلنجی (سری UC و همانندها)
• محفظه‌های بلبرینگ در فن، پمپ، نوار نقاله و الکتروموتورهای بزرگ
• بوش‌ها و پین‌های ماشین‌آلات راه‌سازی و کشاورزی
• مفصل‌ها، سگدست و قطعات شاسی خودرو

مدل‌های این دسته: راست، کج و نیم‌کج

عدد اول هر کد در این دسته سایز رزوه است و کلمهٔ بعد شکل گریس خور را نشان می‌دهد:

مدل راست برای جاهایی است که جلوی گریس خور باز است. مدل کج و نیم‌کج وقتی به کار می‌آید که دیواره، شاسی یا قطعهٔ کناری اجازه نمی‌دهد سرِ پمپ مستقیم جا بیفتد. مدل بلند هم برای وقتی است که گریس خور باید از یک فرورفتگی یا پوشش بیرون بزند تا سرِ پمپ به آن برسد.

تشخیص رزوه پیش از خرید

بیشتر گریس خورهایی که برگشت می‌خورند به‌خاطر رزوهٔ اشتباه است. پیش از سفارش این کارها را انجام دهید:

• قطر بیرونی رزوه را با کولیس بگیرید. سایزهای ۶، ۸، ۱۰ و ۱۲ متریک‌اند و عدد به قطر اسمی رزوه بر حسب میلی‌متر اشاره دارد.
• گام رزوه را با شانهٔ رزوه بسنجید. گریس خورهای متریک معمولاً گام ریز دارند؛ مثلاً M8x1 و M10x1 رایج‌اند، ولی گام را همیشه روی قطعهٔ خودتان کنترل کنید.
• رزوهٔ اینچی را با متریک اشتباه نگیرید. مدل یک‌چهارم اینچ برای بدنه‌هایی است که سوراخ رزوهٔ اینچی دارند و جای سایز ۶ یا ۸ نمی‌نشیند.
• اگر گریس خور قبلی سالم بیرون آمد، همان را نمونه بیاورید یا عکس واضح آن را کنار خط‌کش بفرستید.

سرِ هیدرولیکی یا سرِ دکمه‌ای؟

گریس خورهای رایج سرِ کوچک و گرد دارند که سرِ استاندارد گریس‌پمپ روی آن قفل می‌شود. به این مدل‌ها در بازار هیدرولیکی هم می‌گویند. سرِ دکمه‌ای پهن‌تر و تخت است و در ماشین‌آلات سنگین که حجم گریس زیادی در هر نوبت می‌خواهند دیده می‌شود؛ این سرها کوپلینگ مخصوص خودشان را لازم دارند و با سرِ معمولی پمپ جفت نمی‌شوند. اگر دستگاه شما سرِ متفاوتی دارد، پیش از سفارش عکس آن را برای ما بفرستید.

نصب و گریس‌کاری درست

• پیش از بستن گریس خور نو، سوراخ رزوه را از گریس خشک‌شده و براده پاک کنید.
• گریس خور را با آچار هم‌اندازهٔ شش‌گوش و بدون زور زیاد ببندید؛ گشتاور زیاد بدنهٔ کوچک آن را می‌شکند.
• پیش از هر بار تزریق، سرِ گریس خور و سرِ پمپ را با پارچهٔ تمیز پاک کنید. هر ذرهٔ خاکی که روی سر باشد مستقیم به داخل یاتاقان فرستاده می‌شود.
• آرام پمپ کنید و مقدار را بشمارید. پمپ کردن تا وقتی گریس از همه طرف بیرون بزند، معمولاً یعنی گریس زیاد؛ گریس اضافه بلبرینگ را داغ می‌کند.
• اگر گریس وارد نمی‌شود، فشار را بیشتر نکنید. گریس خور را باز کنید، مسیرش را تمیز کنید یا آن را عوض کنید.
• بعد از کار، اگر گریس خور درپوش دارد، آن را دوباره ببندید.

برای اینکه بدانید چه گریسی و چه مقدار تزریق کنید، دستهٔ گریس بلبرینگ و راهنمای گریس‌کاری بلبرینگ را ببینید.

گریس خور یا روغن خور؟

این دو قطعه شبیه هم به نظر می‌رسند ولی کارشان فرق دارد. گریس خور سوپاپ یک‌طرفه دارد و فقط با گریس‌پمپ کار می‌کند. روغن خور برای ریختن روغن مایع ساخته شده و معمولاً درپوش یا سرِ باز دارد. اگر دستگاه شما با روغن روانکاری می‌شود، به دستهٔ روغن خور مراجعه کنید و گریس خور را جای آن نبندید.