۲ کالا در دستهٔ «گریس» از برندهای SMS، آسیا ژوله
بیشترین تعداد قابل سفارش:
راهنمای دسته
۲ کالا در دستهٔ «گریس» از برندهای SMS، آسیا ژوله
گریس بلبرینگ ساده‌ترین قطعهٔ مصرفی یک دستگاه است و در عین حال یکی از رایج‌ترین دلایل خرابی زودهنگام بلبرینگ؛ گریس اشتباه، گریس زیاد یا قاطی کردن دو گریس ناسازگار میتواند یک بلبرینگ سالم را در چند هفته از کار بیندازد. در این صفحه گریس عمومی بلبرینگ را می‌بینید و پایین‌تر توضیح داده‌ایم چه عددهایی را روی قوطی بخوانید، چقدر گریس بزنید و کی باید سراغ گریس دمای بالا بروید. ما در بلبرینگ آل‌نبی هر روز با تعمیرکارها و واحدهای نگهداری کار می‌کنیم و نکته‌های زیر همان سؤال‌هایی است که پشت پیشخوان بیشتر از همه پرسیده می‌شود.
هر گریس سه جزء دارد: روغن پایه، غلیظ‌کننده و افزودنی. بیشترِ وزن گریس روغن است و کار اصلی روانکاری را هم همان روغن انجام می‌دهد. غلیظ‌کننده مثل یک اسفنج روغن را در خود نگه می‌دارد تا از بلبرینگ بیرون نریزد و هنگام چرخش، کم‌کم مقداری از آن را آزاد کند. افزودنی‌ها هم برای کارهای خاص اضافه می‌شوند؛ مثلاً ضدزنگ، ضداکسیداسیون یا افزودنی فشار بالا (EP) برای بار سنگین.
به همین دلیل وقتی دو گریس را مقایسه می‌کنید، رنگ و بو ملاک نیست. سه چیز مهم است: نوع غلیظ‌کننده، نوع و غلظت روغن پایه، و سفتی گریس که با عدد NLGI نوشته می‌شود.
درجهٔ NLGI سفتی گریس را نشان می‌دهد؛ عدد کمتر یعنی گریس نرم‌تر. بیشتر گریس‌های بلبرینگ در درجهٔ ۲ یا ۳ عرضه می‌شوند.
| درجهٔ NLGI | حالت | جای مصرف رایج |
|---|---|---|
| 1 | نرم | دمای پایین، سیستم گریسکاری مرکزی |
| 2 | متوسط | انتخاب پیش‌فرض بیشتر بلبرینگها |
| 3 | سفت | محور عمودی، لرزش زیاد، جایی که گریس نباید شُره کند |
نوع غلیظ‌کننده رفتار گریس در برابر دما و آب را تعیین میکند. گریس لیتیومی ساده رایج‌ترین گریس عمومی است؛ برای نمونه، برگهٔ فنی SKF برای LGMT 2 پایهٔ لیتیوم، روغن معدنی، NLGI 2 و محدودهٔ کاری ۳۰- تا ۱۲۰+ درجه را اعلام کرده است. لیتیوم کمپلکس و پلی‌اوره برای دمای بالاتر ساخته می‌شوند و کلسیم سولفونات در محیط خیس و پرخوردگی خوب جواب می‌دهد.
گرانروی روغن پایه هم معمولاً در برگهٔ فنی و بر حسب میلی‌متر مربع بر ثانیه در ۴۰ درجه آمده است. روغن رقیق‌تر برای دور بالا مناسب‌تر است و روغن غلیظ‌تر برای دور کم و بار سنگین.
جدول زیر یک راهنمای کلی است و جای برگهٔ فنی سازندهٔ دستگاه را نمی‌گیرد:
| شرایط کار | گریس پیشنهادی کلی |
|---|---|
| دمای معمولی، دور متوسط، کاربرد عمومی | لیتیومی NLGI 2 |
| الکتروموتور و فن با دمای بالاتر | پلی‌اوره یا لیتیوم کمپلکس |
| بار سنگین و ضربه | گریس دارای افزودنی EP |
| آب، شست‌وشو، رطوبت دائمی | کلسیم سولفونات یا گریس مقاوم در برابر آب |
| دمای خیلی بالا (کوره، خشک‌کن) | گریس‌های مخصوص دمای بالا |
اگر دمای محل بلبرینگ از حد گریس لیتیومی ساده بالاتر است، به دستهٔ گریس نسوز سر بزنید. گریس‌های SKF مثل LGMT 2، LGEP 2، LGHP 2 و LGWA 2، و همچنین گریس‌های موبیل، شل و FAG در همان دسته قرار گرفته‌اند تا گریس عمومی و گریس دمای بالا با هم قاطی نشوند.
بیشترین اشتباهی که می‌بینیم «پر کردن تا خرخره» است. گریس اضافه جایی برای حرکت ندارد؛ ساچمه‌ها یا غلتک‌ها باید مدام آن را هم بزنند، اصطکاک بالا می‌رود، بلبرینگ داغ میکند و گریس زودتر می‌سوزد. فشار گریس اضافه میتواند کاسه‌نمد را هم از جایش بیرون بزند.
قاعدهٔ رایج این است که حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد فضای خالی داخل بلبرینگ و محفظه را پر کنید. در دور خیلی کم ممکن است مقدار بیشتری توصیه شود و در دور بالا کمتر. بعد از گریسکاری، طبیعی است که دمای بلبرینگ مدت کوتاهی بالا برود و بعد پایین بیاید؛ اگر پایین نیامد، احتمالاً گریس زیاد است.
برای حساب دقیق‌تر مقدار گریس هر نوبت، راهنمای گریسکاری بلبرینگ در بخش راهنماهای سایت فرمول تقریبی و مثال عددی دارد.
عدد ثابتی وجود ندارد؛ فاصلهٔ گریسکاری به چند عامل بستگی دارد:
بلبرینگ‌های 2RS و ZZ از کارخانه گریسکاری شدهاند و معمولاً گریسکاری مجدد ندارند. برای یاتاقان‌هایی که گریس‌خور دارند، بعد از چند نوبت گریسکاری بهتر است یک بار گریس کهنه را کامل خارج کنید، نه اینکه فقط روی آن گریس نو اضافه شود.
همهٔ گریس‌ها با هم سازگار نیستند. وقتی دو گریس با غلیظ‌کنندهٔ ناسازگار مخلوط شوند، مخلوط ممکن است شل شود و از بلبرینگ بیرون بریزد یا سفت شود و دیگر روغن آزاد نکند. نتیجه در هر دو حالت یکی است: بلبرینگ بی‌روانکار می‌ماند.
در جدول‌های سازگاری، ترکیب گریس لیتیومی با برخی پلی‌اوره‌ها یا با کلسیم سولفونات اغلب «مرزی» یا «ناسازگار» علامت خورده است. البته بعضی سازنده‌ها سازگاری را صریح اعلام میکنند؛ مثلاً SKF در برگهٔ فنی LGHP 2 نوشته که این گریس پلی‌اوره با گریس‌های رایج لیتیومی و پلی‌اوره سازگار است. قاعدهٔ عملی ساده است:
در این دسته گریس عمومی بلبرینگ عرضه می‌شود. در حال حاضر گریس آسیا ژوله با کد LIT-R3 در بستهٔ ۲۲۵ گرمی در این صفحه قرار دارد؛ بسته‌ای کوچک و دم‌دستی برای تعمیرگاه، کارگاه و گریس‌کاری‌های دوره‌ای. پیش از مصرف در کاربرد خاص، مشخصات فنی را از برچسب یا برگهٔ سازنده بخوانید.
برای گریس‌های برند خارجی، بسته‌های بزرگ‌تر و گریس‌های دمای بالا به دستهٔ گریس نسوز مراجعه کنید. اگر مطمئن نیستید کدام گریس به کارتان می‌آید، دمای تقریبی محل بلبرینگ، دور، نوع دستگاه، شرایط محیط و نام گریسی را که الان مصرف می‌کنید برای ما بفرستید؛ دانستن گریس قبلی برای جلوگیری از ناسازگاری مهم است.
برای بیشتر بلبرینگهایی که در دمای معمولی و دور متوسط کار میکنند، یک گریس لیتیومی با سفتی NLGI 2 انتخاب امن و رایجی است. اگر محل کار داغ است یا آب و بار سنگین دارد، باید سراغ پایههای دیگر بروید.
گریس لیتیومی ساده برای کار پیوسته تا حدود ۱۲۰ درجه مناسب است. برای دمای بالاتر، مثل الکتروموتور داغ یا خشک‌کن، گریس‌های پایهٔ لیتیوم کمپلکس یا پلی‌اوره ساخته شدهاند که در دستهٔ گریس نسوز فروشگاه آمده‌اند.
بهتر است نه. اگر سازندهٔ گریس سازگاری را اعلام نکرده، پیش از عوض کردن نوع گریس، بلبرینگ و محفظه را کامل از گریس قبلی پاک کنید.
بله. گریس اضافه را اجزای غلتان باید مدام هم بزنند؛ اصطکاک و دما بالا می‌رود و ممکن است کاسه‌نمد هم بیرون بزند. معمولاً پر کردن حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد فضای خالی کافی است.
معمولاً نه. این بلبرینگها از کارخانه گریس دارند و برای کل عمرشان طراحی شدهاند؛ باز کردن آببند بیشتر آلودگی وارد میکند تا فایده.
خیر. اسپریهای اینچنینی برای زنگزدایی، تمیزکاری و آزاد کردن قطعات گیرکردهاند و لایهٔ ماندگار روانکار در بلبرینگ نمیسازند.
گریس سیاه و سوخته، خشک و سفت، شیریرنگ و آبکی یا گریسی که روغنش جدا شده دیگر کار نمیکند. در این حالت بلبرینگ را تمیز کنید و گریس نو بزنید.
درِ قوطی را همیشه بسته نگه دارید، با کاردک تمیز برداشت کنید و آن را دور از آفتاب و گرمای زیاد بگذارید. گریسی که خاک یا براده به آن رسیده دیگر برای بلبرینگ مناسب نیست.
