جدول کدهای کاسهنمد TTO، Suptex و CFW
بهروزرسانی ۷ آبان ۱۴۰۵
معنی کدهای TC، SC، TB، BASL، BAUMSLX7، KK-T و HMSA10، جدول معادل کاسهنمد بین TTO، سوپتکس، CFW و SKF، جنس و دمای مجاز و نحوهٔ سفارش.
روی کاسهنمدی که از دستگاه درمیآید ممکن است TC نوشته شده باشد، روی جعبهٔ دیگری BASL یا BAUMSLX7 و در فاکتور یک برند ترک KK-T. هر سه میتوانند یک قطعه با یک کاربرد باشند. علت این تفاوت ساده است: هر سازنده سیستم نامگذاری خودش را دارد. برندهای ژاپنی و تایوانی حروف دوتایی TC و SC را به کار میبرند، فرویدنبرگ آلمان (که روی کاسهنمدهایش CFW حک میشود) کدهای چندبخشی مثل BAUMSLX7 دارد، سوپتکس ترکیه از KK و SL استفاده میکند و SKF کدهایی مثل HMS5 و CRW1 دارد.
در این راهنما معنی هر کد و معادلش در برند دیگر را میآوریم. هر جا معادلسازی از طرف خود سازنده اعلام نشده و حاصل مقایسهٔ ساختار است، آن را معادل تقریبی نوشتهایم و توصیه میکنیم پیش از خرید با کاتالوگ برند تأیید شود.
سایز کاسهنمد چطور نوشته میشود
در همهٔ برندها سایز با سه عدد به میلیمتر نوشته میشود: قطر شفت (d) × قطر سوراخ محفظه (D) × عرض (b). مثلاً 35×52×7 یعنی شفت 35، محفظهٔ 52 و عرض 7 میلیمتر. این اعداد اسمیاند؛ قطر داخلی واقعی کاسهنمد کمی از شفت کوچکتر و قطر بیرونیاش کمی از سوراخ بزرگتر است تا هم لبه روی شفت فشار بیاورد و هم بدنه در محفظه پرس شود.
شکل نوشتن در برندها کمی فرق دارد:
- سبک آسیایی (NOK، TTO): 35x52x7 TC
- SKF: 35x52x7 HMSA10 RG که RG کد نیتریل SKF است.
- فرویدنبرگ: BAUMSLX7 35X52X7 همراه کد آمیزه، مثل 75 FKM 585. در سایت فرویدنبرگ عدد دومی بعد از «/» میآید که برای انواع معمولی صفر است.
- سوپتکس: 40 x 62 x 10 یا 30-52-10. اگر کاسهنمد دو قطر بیرونی یا دو ارتفاع داشته باشد، عدد دوم بعد از «/» نوشته میشود، مثل 40 x 80 x 10/12. سایزهای اینچی هم به صورت اعشاری متریک میآیند، مثل 60,33 x 79,40 x 9,52.
سیستم حروف TC، SC، TB، SB، TA و SA
در نامگذاری آسیایی که در ایران از همه رایجتر است، حرف اول وضعیت لبه و حرف دوم جنس بدنهٔ بیرونی را نشان میدهد.
- حرف اول: S یعنی یک لبهٔ فنردار؛ T یعنی لبهٔ اصلی فنردار بهاضافهٔ لبهٔ گردگیر؛ V یعنی یک لبهٔ بدون فنر؛ K یعنی دو لبهٔ بدون فنر.
- حرف دوم: C یعنی قطر بیرونی با لاستیک پوشیده شده؛ B یعنی قطر بیرونی فلزی است؛ A یعنی بدنهٔ فلزی با یک قاب تقویتی دوم در داخل.
بنابراین TC دولبه با روکش لاستیکی است، SC تکلبه با روکش لاستیکی، TB و SB همین دو با بدنهٔ فلزی، و TA و SA نوع دوبل فلزی برای سایزهای بزرگ و جاهای سنگین. TTO تایوان همین حروف را به کار میبرد ولی کلید رسمی آنها را منتشر نکرده است؛ برای کدهای خاص مثل TC4 یا TCN بهتر است از خود سازنده تأیید گرفته شود.
جدول معادل کدها بین برندها
ستون DIN همان فرم استاندارد DIN 3760 است. معادل فرویدنبرگ برای A تا BS و معادل سوپتکس برای همهٔ ردیفها را خود سازنده اعلام کرده است. ستون SKF را ما از روی ساختار تطبیق دادهایم و معادل تقریبی است.
| فرم DIN | ساختار | فرویدنبرگ (CFW) | آسیایی (NOK، TTO) | سوپتکس | SKF (معادل تقریبی) |
|---|---|---|---|---|---|
| A | روکش لاستیکی، تکلبهٔ فنردار | BA، BAUMX7 | SC | KK | HMS5 |
| AS | مثل A با لبهٔ گردگیر | BASL، BAUMSLX7 | TC | KK-T | HMSA10 |
| B | بدنهٔ فلزی، تکلبهٔ فنردار | B1 | SB | SL | CRW1 |
| BS | مثل B با لبهٔ گردگیر | B1SL | TB | SL-T | CRWA1 |
| C | فلزی با قاب تقویتی داخلی | B2 | SA | SKL | CRWH1 |
| CS | مثل C با لبهٔ گردگیر | B2SL | TA | SKL-T | CRWHA1 |
| فشاری | لبهٔ کوتاه و سفت، روکش لاستیکی | BABSL | TCV، TCN | KK-B | بررسی نشده |
چند نکته دربارهٔ این جدول:
- معادل B2 و B2SL با C و CS را یک توزیعکنندهٔ آلمانی اعلام کرده و در صفحهٔ فرویدنبرگ که دیدیم نوشته نشده بود؛ معادل تقریبی است.
- لبهٔ SKF از نوع WAVE است که الگوی موجدار دارد و روغن را به داخل برمیگرداند. پس «معادل» در این جدول یعنی هماندازه و همفرم، نه یکسان از نظر طرح لبه. لبهٔ کمکی HMSA10 هم با شفت تماس ندارد.
- ردیف فشاری یک معادل کاربردی است، نه یک فرم مشترک DIN؛ ظرفیت فشار این مدلها بین برندها یکی نیست.
رمزگشایی کدهای CFW و فرویدنبرگ
کد فرویدنبرگ از چپ به راست خوانده میشود: نوع بدنه، طرح لبه، اندازهٔ پروفیل لبه، لبهٔ گردگیر و ویژگیهای خاص.
| بخش کد | معنی |
|---|---|
| BA | قطر بیرونی با لاستیک پوشیده؛ آببندی بهتر در محفظهٔ آلومینیومی یا زبر |
| B1 | قطر بیرونی فلزی بدون روکش؛ نشیمن محکم، آببندی پشت کاسهنمد محدودتر |
| B2 | فلزی با قاب تقویتی داخلی؛ برای قطرهای بزرگ و نصب سخت |
| UM | طرح لبهٔ استاندارد فعلی |
| F | طرح قدیمیتر لبه که کمکم جای خود را به UM میدهد |
| B (بعد از BA) | طرح فشاری با لبهٔ کوتاه؛ مثل BABSL |
| عدد 1 تا 7 | اندازهٔ پروفیل لبه که با سطح مقطع تغییر میکند، مثل BAUM3 |
| SL | لبهٔ گردگیر دارد |
| X7 | روکش لاستیکی بیرونی شیاردار است |
| X2 | ویژگی خاص لبه؛ در کدهای قدیمیتر معمولاً نسخهٔ NBR |
| PT | لبهٔ PTFE بدون فنر، مثل B2PT |
با این جدول، BAUMSLX7 یعنی روکش لاستیکی، لبهٔ UM، لبهٔ گردگیر و روکش شیاردار. B1SL یعنی بدنهٔ فلزی با لبهٔ گردگیر. در BABSL0,5 عدد 0,5 همپوشانی لبهٔ گردگیر به میلیمتر است و ربطی به فشار ندارد. CFW هم فقط علامت برند فرویدنبرگ است و نوع کاسهنمد را نمیگوید.
کدهای سوپتکس
سوپتکس برند شرکت SUPTEK در ترکیه است، نه تایوان. کدگذاری آن از حروف ترکی گرفته شده و کلید کاملش در کاتالوگ سازنده آمده است. کد نوع از یک بخش اصلی برای بدنه و چند پسوند تشکیل میشود.
| کد | معنی |
|---|---|
| KK | قطر بیرونی با لاستیک پوشیده |
| SL | قطر بیرونی فلزی |
| SKL | فلزی با درپوش فلزی داخلی اضافه |
| T | لبهٔ گردگیر؛ TT دو لبهٔ گردگیر |
| B | نوع مقاوم در برابر فشار |
| 4 | روکش لاستیکی موجدار |
| 5 | لبهٔ اصلی بدون فنر |
| Tf | لبهٔ PTFE |
| Ks | کاسهنمد کاستی |
| H یا V | الگوی برگشت روغن روی لبه |
پس KK-T یعنی روکش لاستیکی با لبهٔ گردگیر، SL-T یعنی بدنهٔ فلزی با لبهٔ گردگیر و KK-5 یعنی روکش لاستیکی با لبهٔ بدون فنر. خود سوپتکس KK، KK-T، SL، SL-T، SKL و SKL-T را بهترتیب معادل فرمهای A، AS، B، BS، C و CS اعلام کرده است. کد کامل محصول سوپتکس شکلی مثل DMK-6421-NB17-1 دارد که DMK خانوادهٔ کاسهنمد، 6421 شمارهٔ طرح، NB17 آمیزهٔ NBR و 1 شمارهٔ نسخه است.
کاسهنمد فشاری و حدودی که سازندهها اعلام کردهاند
کاسهنمد معمولی برای اختلاف فشار بسیار کم ساخته شده و با فشار بیشتر، لبه داغ میکند و زود از بین میرود.
| سازنده و نوع | فشار مجاز طبق اعلام سازنده |
|---|---|
| فرویدنبرگ BA و BASL | حداکثر 0,05 MPa (حدود 0,5 بار) |
| SKF HMS5 و HMSA10 | حداکثر 0,05 MPa |
| سوپتکس KK، KK-T، SL، SL-T، SKL | کمتر از 0,5 بار |
| سوپتکس نوع فشاری KK-B | از 0,5 بار به بالا؛ حد بالا را سازنده جداگانه اعلام میکند |
| سوپتکس SLK-Tf با لبهٔ PTFE | کمتر از 10 بار |
| فرویدنبرگ BABSL | فقط «فشار بالاتر بدون رینگ پشتیبان»؛ عددی اعلام نشده |
| TTO مدلهای TCN و SCN | عددی منتشر نشده است |
عدد «تا 10 بار» که گاهی برای BABSL گفته میشود از طرف فروشندههاست و در برگهٔ فنی فرویدنبرگ نیامده است. در همهٔ این مدلها هرچه دور بیشتر باشد فشار مجاز کمتر است و سازندهها تأکید میکنند که حداکثر فشار، دور و دما را نباید همزمان در نظر گرفت. فرویدنبرگ همچنین میگوید کاسهنمد دارای لبهٔ گردگیر (SL) حداکثر برای سرعت محیطی 8 متر بر ثانیه مناسب است.
جنس لاستیک و محدودهٔ دما
اعداد زیر محدودهٔ دمای کار پیوسته طبق اعلام سازنده است و بین برندها کمی فرق دارد.
| جنس | TTO | سوپتکس | فرویدنبرگ |
|---|---|---|---|
| NBR | 35- تا 100+ (کوتاهمدت 120) | 30- تا 105+ (کوتاهمدت 130) | 40- تا 100+ |
| HNBR | 40- تا 150+ | 30- تا 150+ | اعلام نشده |
| ACM | 20- تا 150+ | 25- تا 150+ | 30- تا 150+ |
| FKM | 25- تا 200+ | 30- تا 225+ | 30- تا 200+ |
| VMQ | 50- تا 180+ | 60- تا 200+ | اعلام نشده |
| PTFE | 50- تا 250+ | 200- تا 260+ | 80- تا 200+ |
یک نکتهٔ مهم: عدد 200 درجه برای FKM حد خود ماده است. فرویدنبرگ برای کاسهنمد FKM در روغن موتور و گیربکس حداکثر 150 درجه و در روغن هیپوئید 140 درجه را مجاز میداند؛ برای NBR هم در روغن هیپوئید 80 درجه. SKF نیز نیتریل استاندارد خود را 40- تا 100+ و کوتاهمدت 120 درجه اعلام کرده است. رنگ هم نشانهٔ قطعی جنس نیست؛ مثلاً NBR استاندارد فرویدنبرگ آبی است و سوپتکس NBR را به رنگهای مشکی، آبی، قرمز و سبز میسازد.
الزامات شفت و محفظه
خلاصهٔ توصیههای سازندهها:
- سختی شفت: حداقل 45 HRC. سوپتکس برای محیط کثیف یا سرعت بالای 4 متر بر ثانیه 55 HRC و TTO برای محیط کثیف یا بالای 12 متر بر ثانیه 60 HRC را توصیه میکند.
- زبری شفت: Ra بین 0,2 تا 0,8 میکرون و Rz بین 1 تا 5 میکرون. اگر فشار بالای 1 بار است، Ra بین 0,2 تا 0,4 میکرون.
- پرداخت شفت: سنگزنی بدون رد مارپیچ تراش.
- تلرانس شفت: TTO h9، فرویدنبرگ h11 و سوپتکس h8 را آوردهاند.
- محفظه: تلرانس H8 در همهٔ برندها. برای محفظهٔ آلومینیومی یا پلاستیکی که انبساط حرارتی زیادی دارد، نوع روکش لاستیکی توصیه میشود؛ نوع فلزی در محفظهٔ زبر ممکن است از پشت نشت کند.
- پخ ورودی: هم روی شفت و هم روی محفظه لازم است تا لبه هنگام نصب نبرد.
چطور سفارش بدهیم
برای اینکه معادل درست پیدا شود، این موارد را آماده کنید:
- سایز سهعددی: قطر شفت × قطر محفظه × عرض. اگر عدد روی کاسهنمد قبلی خوانا نیست، شفت و سوراخ محفظه را با کولیس اندازه بگیرید، نه لبهٔ ساییدهٔ کاسهنمد را.
- نوع یا پروفیل: کد روی قطعه (TC، BASL، KK-T و غیره) یا یک عکس واضح از مقطع آن که تعداد لبه، فنر و جنس بدنه را نشان دهد.
- جنس: NBR، FKM، HNBR، سیلیکون یا PTFE.
- برند: اگر برند خاصی مثل CFW، SKF، TTO یا سوپتکس مد نظر است، ذکر کنید.
- شرایط کار: نوع سیال، بیشترین دمای کار، دور شفت و اینکه پشت کاسهنمد فشار وجود دارد یا نه.
برای دور بالا، سرعت محیطی ملاک است و از رابطهٔ v = π × d × n ÷ 60000 به متر بر ثانیه به دست میآید که d قطر شفت به میلیمتر و n دور در دقیقه است.
اگر کد یا معادل کاسهنمد خود را پیدا نکردید، سایز و عکس قطعه را برای کارشناسان فروش ما بفرستید یا از طریق گفتگوی آنلاین سایت بپرسید تا معادل موجود در انبار را همراه با تأیید کاتالوگ به شما معرفی کنند.
پرسشهای متداول
کاسهنمد CFW با BASL یا BAUMSLX7 معادل کدام کد آسیایی است؟
هر دو کد آلمانی به کاسهنمد با بدنهٔ روکش لاستیکی، لبهٔ اصلی فنردار و لبهٔ گردگیر اشاره میکنند که در DIN 3760 فرم AS نام دارد و در نامگذاری آسیایی TC گفته میشود. X7 فقط یعنی روکش بیرونی شیاردار است. CFW هم علامت برند فرویدنبرگ است، نه نوع کاسهنمد.
کاسهنمد Suptex تایوانی است؟
خیر. سوپتکس برند شرکت SUPTEK در ترکیه است که از سال 1967 در استانبول کار را شروع کرده است. برند تایوانی رایج در بازار ایران TTO است. سیستم کدگذاری این دو هم کاملاً متفاوت است؛ TTO از حروف TC و SC و سوپتکس از KK و SL استفاده میکند.
KK-T در کاسهنمد سوپتکس یعنی چه؟
KK یعنی قطر بیرونی با لاستیک پوشیده شده و T یعنی لبهٔ گردگیر دارد. خود سوپتکس KK-T را معادل فرم AS در DIN 3761 معرفی کرده است، یعنی همان چیزی که در بازار TC میگویند. KK بدون T معادل SC است.
آیا عدد 0,5 در BABSL0,5 فشار مجاز است؟
خیر. طبق راهنمای نامگذاری فرویدنبرگ، این عدد میزان همپوشانی لبهٔ گردگیر روی شفت به میلیمتر است. فرویدنبرگ برای BABSL فقط میگوید فشار بیشتری از نوع معمولی تحمل میکند و در برگهٔ فنی عددی اعلام نکرده است.
کاسهنمد معمولی چقدر فشار تحمل میکند؟
فرویدنبرگ و SKF حداکثر 0,05 MPa یعنی حدود 0,5 بار و سوپتکس کمتر از 0,5 بار اعلام کردهاند. برای فشار بیشتر باید نوع فشاری مثل BABSL، TCV، TCN یا KK-B انتخاب شود و فشار و دور واقعی دستگاه با کاتالوگ سازنده چک شود.
برای روغن داغ گیربکس ویتون بگیرم یا NBR؟
طبق اعلام فرویدنبرگ، NBR استاندارد در روغن موتور و گیربکس تا حدود 100 درجه و FKM تا حدود 150 درجه مجاز است. اگر دمای روغن از 100 درجه بالاتر میرود یا کاسهنمد قبلی سفت و ترکخورده شده، FKM انتخاب بهتری است.
برای استعلام کاسهنمد چه اطلاعاتی بفرستم؟
سه عدد سایز، کد نوع یا عکس مقطع کاسهنمد قبلی، جنس، برند مورد نظر و شرایط کار شامل سیال، دمای کار، دور شفت و وجود یا نبود فشار. با این اطلاعات کارشناس فروش میتواند معادل درست را از موجودی پیدا کند.