بلبرینگ نسوز
۹ کالا در دستهٔ «بلبرینگ نسوز» از برندهای ENC، BeCo.Italy، NKB
راهنمای دسته
دربارهٔ بلبرینگ نسوز
۹ کالا در دستهٔ «بلبرینگ نسوز» از برندهای ENC، BeCo.Italy، NKB
بلبرینگ دمای بالا به بلبرینگی گفته میشود که برای کار در دمای بیش از حد معمول، یعنی تقریباً بالاتر از 120 درجه روی خود بلبرینگ، آماده شده است. این شرایط در فن کوره، خشککن، کورهٔ پخت، فن دود، رولهای فولادسازی و دستگاههای نساجی و چاپ پیش میآید. در این کاربردها بلبرینگ معمولی یا گیر میکند، یا گریسش میسوزد و زود از کار میافتد.
انواع راهحل برای دمای بالا
بلبرینگ دمای بالا یک محصول واحد نیست؛ ترکیبی از چند ویژگی است که هر کدام با یک پسوند در شماره دیده میشود. جدول زیر عوامل اصلی را نشان میدهد:
| عامل | گزینهٔ معمولی | گزینهٔ دمای بالا |
|---|---|---|
| پایداری حلقهها | تا حدود 120 درجه | S0 تا 150، S1 تا 200 درجه و بالاتر |
| لقی داخلی | CN | C3 یا C4 |
| قفسه | پلیآمید | فولادی یا برنجی |
| آببند | لاستیک NBR | درپوش فلزی ZZ یا آببند FKM |
| گریس | لیتیوم معمولی | پلیاوره، کمپلکس یا سنتتیک |
برای دمای خیلی بالا، مثل واگن کوره و نوار کوره، بلبرینگهای ویژه با روانکار جامد و بدون گریس معمولی ساخته میشوند که باید از کاتالوگ سازنده انتخاب شوند. در رولبرینگها هم نسخههای تثبیتشده با S0 و S1 برای کوره و ماشین کاغذ وجود دارد.
چطور سایز و کد درست را پیدا کنیم
ابعاد بلبرینگ دمای بالا با نوع معمولی همشماره یکی است؛ مثلاً اگر دستگاه 6205 دارد، نسخهٔ دمای بالا هم 25×52×15 است و فرق در پسوندهاست. بنابراین:
- شمارهٔ کامل بلبرینگ قبلی را با همهٔ پسوندها بخوانید. پسوندهایی مثل C3، S1 یا کد گریس را حذف نکنید.
- اگر روی بلبرینگ کد گریس SKF مثل GJN یا HT دیده میشود، یعنی از کارخانه گریس پلیاوره برای دمای بالاتر داشته است.
- پسوندهای حرارتی بین برندها یکسان نیست؛ HT در یک برند کد گریس است و در برند دیگر نسخهٔ کامل دمای بالا.
- دمای واقعی محل بلبرینگ را تخمین بزنید؛ انتخاب بین S0، S1 و S2 به همین عدد بستگی دارد.
معنی پسوندها در «راهنمای پسوندهای بلبرینگ» و نقش لقی داخلی در «راهنمای لقی داخلی C3» توضیح داده شده است. چون حلقهٔ داخلی گرمتر از حلقهٔ خارجی میشود و بیشتر منبسط میشود، انطباق شفت هم روی لقی باقیمانده اثر دارد؛ این موضوع در «راهنمای انطباق شفت و محفظه» آمده است.
نکات خرید و نصب
- همهٔ عوامل را با هم ببینید: حلقههای S1 با قفسهٔ پلیآمید یا گریس معمولی، در عمل بلبرینگ دمای بالا نیست.
- گریس را از برگهٔ فنی انتخاب کنید: نقطهٔ قطره دمای مجاز کار نیست و همیشه بسیار بالاتر از آن است؛ حداکثر دمای کار پیوسته ملاک است.
- گریسکاری را کوتاهتر کنید: به ازای هر 15 درجه بالاتر از 70 درجه، فاصلهٔ گریسکاری تقریباً نصف میشود.
- طرف آزاد بگذارید: شفت گرم منبسط میشود و یکی از دو بلبرینگ باید اجازهٔ حرکت محوری داشته باشد.
- از منبع حرارت فاصله بگیرید: اگر امکان دارد یاتاقان را دورتر از منبع حرارت قرار دهید یا خنککاری کنید.
- آببند: NBR معمولی برای دمای بالا مناسب نیست. FKM دمای بیشتری تحمل میکند، اما در شعله یا بالای 300 درجه گاز خطرناک میدهد.
- با شعله گرم نکنید: گرم کردن بلبرینگ با مشعل برای نصب، سختی فولاد را تغییر میدهد؛ از هیتر القایی استفاده کنید.
پرسشهای متداول
از چه دمایی باید سراغ بلبرینگ دمای بالا رفت؟
بلبرینگهای استاندارد معمولاً برای دمای کاری تا حدود 120 درجه پایدار شدهاند. اگر دمای خود بلبرینگ از این حد بالاتر میرود، مثل فن کوره، خشککن، کورهٔ پخت یا دستگاههای نساجی و چاپ، باید نسخه و تجهیزات مخصوص دمای بالا را بررسی کرد.
پسوند S0، S1 و S2 یعنی چه؟
اینها پسوندهای پایدارسازی حرارتی حلقهها هستند و حداکثر دمای کاری مجاز را نشان میدهند. طبق SKF، S0 تا 150 درجه و S1 تا 200 درجه است و بهطور رایج S2 تا 250، S3 تا 300 و S4 تا 350 درجه. برندهای ژاپنی کد جداگانه دارند؛ مثلاً NSK کدهای X26 و X28، NTN کدهای TS2 و TS3 و NACHI کدهای S26 و S28 که محدودهٔ دقیقشان را باید از کاتالوگ همان برند خواند.
پسوند HT همهجا یعنی بلبرینگ دمای بالا؟
نه. در SKF، HT کد گریس دمای بالا با پایهٔ پلیاوره است، اما در برخی برندهای دیگر نشانهٔ نسخهٔ دمای بالای کل بلبرینگ است. HT را بدون دیدن کاتالوگ همان برند معادل نکنید.
فقط عوض کردن لقی به C3 کافی است؟
معمولاً نه. برای کار گرم چند عامل با هم لازم است: لقی بیشتر (C3 یا C4)، حلقههای تثبیتشده برای آن دما، قفسهٔ فولادی یا برنجی بهجای پلیآمید، آببند مقاوم به حرارت یا درپوش فلزی، و گریس دمای بالا با فاصلهٔ گریسکاری کوتاهتر.
برند اقتصادی برای فن دود و کوره مناسب است؟
برای این شرایط پیشنهاد نمیشود. بلبرینگ دمای بالا معمولاً به برند ممتاز با نسخهٔ مخصوص نیاز دارد، چون پایداری ابعادی، قفسه و گریس داخل آن برای همین کار طراحی شده است.
برای استعلام بلبرینگ دمای بالا چه اطلاعاتی بفرستم؟
شمارهٔ کامل بلبرینگ فعلی همراه همهٔ پسوندها، دمای دقیق یا تخمینی محل بلبرینگ، دور، نوع دستگاه، نوع روانکاری (گریس یا روغن) و اینکه بلبرینگ قبلی چه مدت کار کرده است.
آببند ویتون (FKM) چه خطری دارد؟
طبق هشدار SKF، اگر FKM در معرض شعله یا دمای بالای 300 درجه قرار بگیرد گاز خطرناک تولید میکند. هنگام پیاده کردن بلبرینگی که سوخته یا با شعله گرم شده، این نکته را جدی بگیرید.