بلبرینگ چشمی

بلبرینگ چشمی که در بازار با نام‌های بال ترانسفر (Ball Transfer Unit)، ساچمهٔ هرزگرد و بلبرینگ قابلمه‌ای هم شناخته می‌شود، یک ساچمهٔ درشت است که روی تعداد زیادی ساچمهٔ ریز داخل یک کاسه می‌چرخد. ساچمهٔ اصلی در هر جهتی آزاد است، پس بار روی چند بلبرینگ چشمی را می‌شود با دست جلو، عقب، به پهلو یا حتی دور خودش چرخاند. این قطعه بیشتر در میز انتقال و میز توپی، ورودی و خروجی دستگاه‌های پرس و برش ورق، خطوط بسته‌بندی، سکوهای بارگیری، و جاهایی به کار می‌رود که بار باید بدون موتور و با کمترین زور جابه‌جا و تنظیم شود. در بلبرینگ آل‌نبی، سری‌های SP و BT و مدل فلنجی با پیچ M8 در این دسته فهرست شده‌اند.

بلبرینگ چشمی چیست و با سیبک چه فرقی دارد

اسم «چشمی» از شکل ظاهری قطعه آمده است: یک گوی براق که از وسط یک کاسهٔ گرد بیرون زده است. بعضی فروشندگان به آن «بلبرینگ چپقی» یا «سیبک» هم می‌گویند و همین نام‌ها باعث اشتباه می‌شود. سیبک خودرو و سرشفت مفصلی (Rod End) قطعهٔ اتصال‌دهنده‌اند که دو عضو را به هم وصل می‌کنند و اجازهٔ چرخش زاویه‌ای می‌دهند. بلبرینگ چشمی اما سطحی برای غلتیدن بار درست می‌کند و هیچ اتصالی بین دو قطعه برقرار نمی‌کند. اگر دنبال سرشفت و سیبک صنعتی هستید، به دستهٔ مربوط به آن سر بزنید.

ساختار و طرز کار بال ترانسفر

هر بلبرینگ چشمی از سه بخش اصلی ساخته شده است:

• ساچمهٔ اصلی: گوی درشتی که بار مستقیم روی آن می‌نشیند. قطر آن در محصولات استاندارد از حدود ۵ میلی‌متر تا بیش از ۵۰ میلی‌متر است.
• ساچمه‌های پشتیبان: ده‌ها ساچمهٔ ریز که در یک نشیمن نیم‌کره‌ای سخت‌کاری‌شده چیده شده‌اند و ساچمهٔ اصلی روی آن‌ها می‌غلتد. اصطکاک کم این قطعه از همین‌جا می‌آید.
• بدنه و درپوش: کاسه‌ای که همه را نگه می‌دارد و درپوشی که ساچمهٔ اصلی را در جای خود نگه می‌دارد. در بسیاری از مدل‌ها یک حلقهٔ نمدی یا لاستیکی جلوی ورود گرد و خاک را می‌گیرد و در کف کاسه سوراخی برای بیرون رفتن آب و آشغال هست.

چون بار روی یک نقطه از ساچمهٔ اصلی وارد می‌شود و از آنجا بین ده‌ها ساچمهٔ ریز پخش می‌شود، تحمل بار یک واحد به قطر ساچمهٔ اصلی، سختی نشیمن و جنس ساچمه‌ها بستگی دارد. هر چه ساچمهٔ اصلی درشت‌تر باشد، معمولاً ظرفیت بار بیشتر است و از روی شکاف و لبه‌های کوچک راحت‌تر عبور می‌کند.

انواع بلبرینگ چشمی بر اساس نصب

روش نصب اولین چیزی است که هنگام انتخاب باید روشن شود، چون دو چشمی با ساچمهٔ هم‌اندازه ممکن است بدنهٔ کاملاً متفاوتی داشته باشند:

• فلنجی: بدنه یک لبهٔ پهن با دو یا سه سوراخ پیچ دارد و از بالا یا پایین روی ورق میز پیچ می‌شود. نصب و تعویض آن ساده است.
• پیچی (استادی): زیر بدنه یک پیچ رزوه‌دار، مثلاً M8، جوش یا پرس شده است. مدل‌های سبک و متوسط بیشتر این‌طورند و در سوراخ ساده یا جای رزوه نصب می‌شوند.
• جازدنی (پرسی): بدنهٔ استوانه‌ای ساده دارد و درون سوراخ دقیق جا زده می‌شود. برای میزهای ضخیم و جاهایی که فلنج نباید بیرون بزند مناسب است.
• فنردار: زیر ساچمه یک فنر قرار دارد تا ضربهٔ بار را بگیرد یا ساچمه تا وقتی بار نیامده پایین بماند. در ورودی پرس‌ها و میزهای بارگیری که بار با ضربه رها می‌شود کاربرد دارد.

جنس ساچمه و بدنه

ساچمهٔ پلاستیکی بار کمتری از فولاد تحمل می‌کند. اگر بار سنگین است ولی سطح بار حساس است، معمولاً بهتر است سایز بزرگ‌تر با ساچمهٔ پلاستیکی انتخاب شود. برای ساچمهٔ تکی (بدون بدنه) هم دسته‌های جداگانهٔ ساچمهٔ فولادی، ضدزنگ و پلاستیکی در سایت هست.

کدهای بلبرینگ چشمی در فهرست آل‌نبی

در این دسته دو خانوادهٔ اصلی کد دیده می‌شود:

• سری SP: کدهایی مثل SP08، SP12، SP15، SP22، SP25، SP30 و SP45. عدد بعد از SP معرف سایز است و هرچه بزرگ‌تر باشد، چشمی درشت‌تر است. در فهرست ما کنار بعضی از این کدها اعداد تکمیلی آمده است، مثل SP22.36/45 یا SP30.45/55؛ برای تطبیق دقیق، ابعاد بدنه و فلنج را با نمونه مقایسه می‌کنیم.
• سری BT: کدهایی مثل BT158، BT254، BT286، BT300، BT317 و BT381 همراه با یک شمارهٔ چهاررقمی، مثل BT254-0310 یا BT300-0320. عدد سه‌رقمی با قطرهای رایج ساچمهٔ اصلی می‌خواند؛ مثلاً ۲۵۴ با ۲۵٫۴ میلی‌متر (یک اینچ) و ۱۵۸ با ۱۵٫۸ میلی‌متر (پنج‌هشتم اینچ). شمارهٔ چهاررقمی هم مدل‌های مختلف همان سایز را از هم جدا می‌کند. یعنی چند مدل BT254 ممکن است بدنه و روش نصب متفاوتی داشته باشند.

علاوه بر این‌ها، مدل فلنجی AU-SP 12-FL-M8 از برند OBC-W و کد AU/B/3001 هم در این دسته هستند. بیشتر کالاهای این دسته روی سایت بدون نام برند ثبت شده‌اند. چون ابعاد همهٔ مدل‌ها هنوز روی سایت درج نشده است، پیش از ارسال، کد یا نمونهٔ شما را با کالای موجود تطبیق می‌دهیم.

انتخاب سایز و تعداد بلبرینگ چشمی

برای انتخاب درست، به چند سؤال جواب دهید:

• سنگین‌ترین بار چقدر است؟ وزن را بر تعداد چشمی‌هایی تقسیم کنید که واقعاً هم‌زمان زیر بار هستند.
• کوچک‌ترین بار چقدر است؟ فاصلهٔ چشمی‌ها را طوری بچینید که کوچک‌ترین قطعه یا پالت دست‌کم روی سه چشمی قرار بگیرد. اگر بار روی دو نقطه بنشیند، کج می‌شود و لبه‌اش به ساچمه گیر می‌کند.
• کف بار چه شکلی است؟ کف تخت و سخت روی ساچمهٔ کوچک هم خوب حرکت می‌کند. کف پالت چوبی، کارتن یا سطح ناهموار ساچمهٔ درشت‌تر می‌خواهد، چون ساچمهٔ کوچک در شیار و ناهمواری فرو می‌رود.
• جهت نصب چیست؟ نصب معمولی با ساچمهٔ رو به بالا است. برای نصب وارونه یا روی دیواره، مدلی بخواهید که برای آن حالت مناسب باشد، چون ظرفیت معمولاً کمتر می‌شود.
• محیط کار چطور است؟ رطوبت، شست‌وشو، براده یا گرد فراوان در انتخاب جنس و نوع آب‌بندی اثر دارد.

یک حاشیهٔ اطمینان هم در نظر بگیرید. بار با ضربه، مثل رها شدن قطعه از جرثقیل روی میز، از وزن ساکن آن خیلی سنگین‌تر به ساچمه وارد می‌شود. در چنین جاهایی سایز بزرگ‌تر یا مدل فنردار انتخاب کنید.

نصب، نگهداری و نشانه‌های خرابی

• همهٔ چشمی‌های میز باید در یک تراز باشند. اگر یکی چند دهم میلی‌متر بالاتر باشد، بیشترین بار را تحمل می‌کند و زودتر خراب می‌شود.
• سوراخ نصب را بدون پلیسه آماده کنید و پیچ‌های فلنج را یکنواخت سفت کنید تا بدنه تاب برندارد.
• بار سنگین را از ارتفاع روی ساچمه رها نکنید. ضربه روی نشیمن ساچمه‌های ریز فرورفتگی می‌اندازد و حرکت را ناصاف می‌کند.
• در محیط پربراده یا پرگرد، چشمی‌ها را دوره‌ای باز کنید، تمیز کنید و کمی روغن سبک بزنید. گریس غلیظ گرد را جذب می‌کند و حرکت را سنگین می‌کند.

نشانه‌های خرابی: ساچمه‌ای که با دست روان نمی‌چرخد یا گیر می‌کند، تخت‌شدگی یا لک زنگ روی ساچمهٔ اصلی، صدای خش‌خش هنگام حرکت بار، و لق شدن ساچمه در کاسه. در این حالت، تعویض به‌موقع همان یک واحد از فشار آمدن به چشمی‌های کناری جلوگیری می‌کند.

سفارش بلبرینگ چشمی از آل‌نبی

برای استعلام، کد روی بدنه را بفرستید. اگر کد ندارد، قطر ساچمهٔ اصلی، نوع نصب، ابعاد بدنه، قطر و فاصلهٔ سوراخ‌های فلنج یا سایز رزوه، جنس ساچمه و تعداد مورد نیاز را بنویسید و از کنار و زیر قطعه عکس بگیرید. اگر در تهران هستید، می‌توانید نمونه را حضوری بیاورید. وضعیت موجودی هر کد در صفحهٔ همان کالا آمده است.