ساچمه پلاستیک

ساچمه پلاستیکی صنعتی، گوی دقیقی از پلاستیک مهندسی است که جایی به کار می‌رود که ساچمهٔ فلزی یا سنگین است، یا زنگ می‌زند، یا روی قطعه صدا و خش می‌اندازد. ساچمه‌های این دسته همه از جنس POM (پلی‌استال، که با نام تجاری دلرین هم شناخته می‌شود) و هستند و قطرشان از 2 تا 25 میلی‌متر است. اگر دنبال ساچمهٔ پلاستیکی تفنگ اسباب‌بازی هستید، این دسته کالای صنعتی است؛ پایین‌تر ویژگی‌های POM، سایزها و کاربردهای مکانیکی آن را آورده‌ایم.

چرا POM برای ساچمه پلاستیکی انتخاب می‌شود؟

POM از پرکاربردترین پلاستیک‌های مهندسی برای قطعات دقیق و متحرک است؛ چرخ‌دنده‌های کوچک، بوش، زیپ و حتی ساچمهٔ بلبرینگ‌های پلاستیکی از آن ساخته می‌شود. ویژگی‌هایی که آن را برای ساچمه مناسب کرده:

• ابعاد پایدار: POM سفت است و کم‌تر از بسیاری پلاستیک‌ها رطوبت جذب می‌کند، پس قطرش در محیط مرطوب تقریباً ثابت می‌ماند.
• اصطکاک کم و سایش خوب: روی فولاد و پلاستیک نرم می‌غلتد و دیر ساییده می‌شود.
• سبکی: چگالی POM حدود 1.41 گرم بر سانتی‌متر مکعب است؛ یعنی کمتر از یک‌پنجم وزن ساچمهٔ فولادی هم‌قطر.
• زنگ نزدن و عایق بودن: نه زنگ می‌زند و نه جریان برق را عبور می‌دهد.
• مقاومت در برابر روغن و حلال: روغن، گریس و بیشتر حلال‌های معمول به آن آسیبی نمی‌زنند.

محدودیت‌های ساچمه پلاستیکی

• بار: ساچمه پلاستیکی برای بار سبک است. زیر بار سنگین تخت می‌شود و گردی‌اش را از دست می‌دهد.
• دما: POM حدود 175 درجه ذوب می‌شود و خیلی پیش از آن نرم می‌شود؛ برای قطعات داغ مناسب نیست.
• اسید و کلر: اسیدهای قوی و آب کلردار POM را به‌مرور خراب می‌کنند. در این محیط‌ها ساچمهٔ استیل 316 گزینهٔ بهتری است.
• دقت: برای کارهای خیلی دقیق، تلرانس قطر را هنگام سفارش بپرسید.

مقایسهٔ POM با نایلون و PP

برای قطعات مکانیکی که تلرانس دارند، مثل نشیمنگاه شیر یا ریل دقیق، POM معمولاً مطمئن‌ترین انتخاب از این سه است.

سایزهای موجود

ساچمه‌های POM این دسته در این قطرها ثبت شده‌اند:

• میلی‌متری: 2، 5، 6، 7، 8، 9، 10، 11، 14، 15، 16، 17، 18، 20 و 25 میلی‌متر
• اینچی: 9.52 (3/8 اینچ)، 19.05 (3/4 اینچ) و 22.22 (7/8 اینچ)

سایزهای اینچی را با میلی‌متری نزدیکشان جابه‌جا نکنید؛ ساچمهٔ 9.52 جای ساچمهٔ 10 روی نشیمنگاه شیر درست نمی‌نشیند.

کاربردهای ساچمه پلاستیکی

• شیر یک‌طرفه و پمپ‌های سبک: در شیرهای آب، دوزینگ و پمپ‌های دستی که فشار کم است و صدای کمتر و نبود زنگ مهم است.
• ریل و کشوی کشویی: ساچمهٔ پلاستیکی در ریل‌های سبک صدای کمتری دارد و روی پروفیل آلومینیومی خط نمی‌اندازد.
• بلبرینگ‌های تمام‌پلاستیک و چرخ‌های سبک: در تجهیزاتی که باید سبک، ضدزنگ یا غیرفلزی باشند.
• دستگاه‌های بسته‌بندی و غذایی: جایی که قطعه مدام شسته می‌شود و فلز زنگ‌زده مشکل‌ساز است.
• قطعات عایق: جایی که ساچمه نباید جریان برق را عبور دهد.

نکات سفارش

• قطر ساچمهٔ قبلی را با کولیس یا میکرومتر در چند جهت بگیرید. ساچمهٔ پلاستیکی کهنه ممکن است کمی تخت یا ساییده شده باشد.
• اگر نمی‌دانید جنس قبلی چه بوده، کاربرد، دما و سیالی را که با آن تماس دارد بگویید تا جنس مناسب پیشنهاد شود.
• در قطعه‌ای که چند ساچمه کنار هم کار می‌کنند، همه را با هم عوض کنید.
• نشیمنگاه یا مسیری را که ساچمه روی آن کار می‌کند هم بررسی کنید؛ لبهٔ تیز، براده یا خط عمیق، ساچمهٔ پلاستیکی نو را هم در مدت کوتاهی زخمی می‌کند.
• اگر ساچمهٔ قبلی رنگ یا جنس نامعلومی داشت و زیر کار ترک خورده یا تخت شده بود، احتمالاً بار یا دمای کار برای آن جنس زیاد بوده است؛ در این حالت پیش از سفارش، شرایط کار را بگویید تا اگر لازم است جنس یا قطر دیگری انتخاب شود.
• برای بار سنگین، دمای بالا یا محیط خورنده، ساچمه استیل را در نظر بگیرید.

ساچمه پلاستیکی در کنار ساچمهٔ فلزی

اگر کاربرد شما بار متوسط یا سنگین دارد ولی رطوبت هم در کار است، ساچمه استیل 304 و 316 در دستهٔ جداگانه‌ای عرضه می‌شود. برای ساچمه‌های فولاد کروم بلبرینگی و معنای گرید، دستهٔ ساچمه را ببینید. در بلبرینگ آل‌نبی می‌توانید قطر و کاربرد را بگویید یا نمونه را بیاورید تا ساچمهٔ مناسب انتخاب شود.