لرزه گیر

لرزه‌گیر یا واشرِ موجی (Wave washer) واشرِ فنریِ نازکی است که کنارِ بلبرینگ — بیشتر در الکتروموتور — گذاشته می‌شود تا با یک پیش‌بارِ محوریِ سبک، لقیِ محوری را بگیرد، صدای بلبرینگ را کم کند و عمرش را بالا ببرد. کدِ آن به‌صورتِ V/<قطرِ خارجی>=<شمارهٔ بلبرینگ> است؛ مثلاً V/100=6309 یعنی لرزه‌گیرِ مناسبِ بلبرینگِ 6309.

لرزه‌گیر چه کار می‌کند؟

• پیش‌بارِ محوری: فنریتِ موج، حلقهٔ بیرونیِ بلبرینگ را کمی فشار می‌دهد تا بازیِ محوری صفر شود.
• کاهشِ صدا و لرزش: لقیِ محوری منبعِ اصلیِ صدا و ویبرهٔ بلبرینگِ الکتروموتور است؛ لرزه‌گیر آن را می‌گیرد.
• جبرانِ تلرانس و جلوگیری از شل‌شدن: فشارِ ثابتِ فنری، اتصال را در برابرِ ارتعاش و چرخه‌های حرارتی حفظ می‌کند.

لرزه‌گیر در الکتروموتور چطور کار می‌کند؟

در الکتروموتور یک سرِ شفت بلبرینگِ ثابت دارد و سرِ دیگر باید بتواند با گرم‌شدن کمی طول را آزاد کند. لرزه‌گیر پشتِ حلقهٔ بیرونیِ همان سرِ آزاد می‌نشیند و با فشارِ ملایمِ فنری، بلبرینگ را همیشه کمی تحتِ بار نگه می‌دارد. نتیجه این است که ساچمه‌ها لق نمی‌زنند، موتور کم‌صداتر می‌شود و بلبرینگ در دورِ بالا عمرِ بیشتری می‌کند. به همین دلیل تقریباً همهٔ الکتروموتورها یک لرزه‌گیر دارند و موقعِ تعویضِ بلبرینگ باید سرِ جایش برگردد.

چطور لرزه‌گیر درست را انتخاب کنم؟

لرزه‌گیر باید با قطرِ خارجیِ بلبرینگ جور باشد. کدِ V می‌گوید برای کدام بلبرینگ ساخته شده:

ساده‌ترین راه این است که شمارهٔ بلبرینگ (مثلِ 6205) را بدهید تا لرزه‌گیرِ هم‌سایز را بفرستیم. دو نکته: واشرِ ضخیم‌تر یا با موج‌های بیشتر پیش‌بارِ بیشتری می‌دهد، و لرزه‌گیر باید هم‌محورِ بلبرینگ بنشیند، وگرنه بارِ نامتقارن به بلبرینگ وارد می‌شود و عمرش کم می‌شود.

فرق لرزه‌گیر با واشرِ فنریِ قفلی

لرزه‌گیر (واشر موجی) برای پیش‌بارِ محوریِ بلبرینگ است، اما واشرِ فنریِ قفلی زیرِ مهره برای جلوگیری از بازشدنِ پیچ به کار می‌رود. این دو را اشتباه نگیرید؛ کاربردشان کاملاً جداست.

پیش از خرید لرزه‌گیر بدانید

شمارهٔ بلبرینگ (مثلِ 6205) یا قطرِ خارجیِ آن را بگویید تا لرزه‌گیرِ هم‌سایز انتخاب شود. اگر دستگاهتان پیش‌بارِ خاصی لازم دارد، ضخامت یا تعدادِ موجِ موردنظر را هم اعلام کنید.